Söz konusu düzenlemelere göre teklif fiyatı puanlamasının 50 tam puan üzerinden yapılacağı, bu kapsamda en düşük teklifi veren isteklinin 50 tam puan alacağı ve diğer isteklilerin bu kriter kapsamında alacakları puanların nasıl hesaplanacağının belirtildiği, fiyat dışı unsurların puanlamasının 50 tam puan üzerinden yapılacağı, Kendi Malı Tesise Ait Nitelik Puanı (KP:1 puan)+ Kalite ve Maliyet Yapılarının Uyumu Puanlaması (MP: 20 puan )+ İş Tecrübesine Ait Nitelik Puanı (İP:9 puan) ve Beton Santralinin İdareye Olan Yakınlık Puanı (AP:20 puan) bu kapsamda iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlamasının 20 tam puan üzerinden yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda belirlenen her bir iş kalemi için istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki tutarının toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için tabloda yer alan puanların verileceği, isteklilerin teklif oranlarının  %90 - %110 aralığının dışında kalması durumunda iş kalemleri/iş grupları için puan alamayacakları, asfalt plent ünitesinin kendi malı olması ve belgelemesi halinde 1 tam puan verileceği, kendi malı istenilen 1 adet asfalt plent ünitesinin 340 ton /saat kapasiteli ve asfalt plent ünitesinin yerinin İstanbul-Avrupa Yakası olması gerektiği, ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son üç yıl içinde toplam minimum 40.000 ton müteahhit malı asfalt betonu aşınma tabakası (tip-1) kırılmış ve elenmiş ocaktaşı ile asfaltın nakliyesi ve finisher ile serilip sıkıştırılması pozunda belirtilen imalatı yaptıklarını tevsik edici belge sağlayanların 9 puan alacağı, sağlayamayanların ise puan alamayacağı ve İdarenin Fen İşleri Müdürlüğü Şantiyesi adresi olan: Mevlana Mah. 880.Sok. No:10/2 Gaziosmanpaşa/ İSTANBUL adresi ile beton santralinin arasındaki mesafe toplamına göre en yakın mesafedeki istekliye 20 puan verileceği ve işin yapılacağı yerin Gaziosmanpaşa İlçe Sınırları Dahilinde olduğu düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale İlanı’nın ilgili maddelerinde de fiyat dışı unsurlara yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde bu hususun yanı sıra; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan bölümünde açıklanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; fiyat dışı unsurların tespiti ve puanlamasına ilişkin ihale onay belgesinde fiyat dışı unsur puanlaması yapılacağı bilgisi dışında herhangi bir bilgi veya belge (Gerekçe Raporu  vb.) bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin kamu ihale mevzuatında hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı görülmüştür. Bununla birlikte aktarılan Yönetmelik’in 62’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almakta olup, öncelikli olarak idarece hazırlanmış fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli açıklama belgesinin ihale onay belgesi ekinde yer alması gerektiği, bu belgenin varlığı sonrasında, idarelerce yapılan fiyat dışı unsur puanlamasının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığına yönelik ileri sürülen iddialara ilişkin değerlendirme yapılabileceği, somut durumda fiyat dışı unsurların belirlenmesine yönelik gerekçeli açıklama belgesi veya bu hususa ilişkin herhangi bir bilgi/belge ihale işlem dosyası muhteviyatında bulunmadığından iddia içeriğinde yer verilen hususlar bakımından ayrıca değerlendirme yapılamayacağı, dolayısıyla bahse konu düzenlemenin mevzuatta istenilen koşullara uygunluk arz etmediği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

(Kamu İhale Kurulunun 09.02.2022 tarih ve 2022/UY.I-220 nolu kararı)